DOOR DR HANS KEIZER 5 JANUARI 2019 00:00
Wat doet lopen met je lichaam? Deel 1

Aanpassing van het lichaam aan accute inspanning

Als je begint met hardlopen zal je al vrij snel een groot aantal veranderingen in je lichaam kunnen opmerken. Deze veranderingen zijn op te splitsen in de veranderingen door je acute inspanning (je komt in beweging) en veranderingen door je training. De komende dagen zal  ik in een aantal artikelen  daar nader op ingaan.

Onthoud vast één ding: Trainen heeft alles te maken met het verstoren van het evenwicht in ons lichaam.

De lichaams’thermostaten’

Zoals net gezegd zal elke training, wil zij effect sorteren, jouw lichaamssystemen die betrokken zijn bij het hardlopen uit hun evenwicht moeten brengen. Ze moeten als het ware een beetje gepest worden, dus gestressed worden. Geen zorgen; deze vorm van stress is een volkomen natuurlijk, het hoort gewoon bij het leven.

Wat houdt die stress dan in?

Het beste is dat uit te leggen door de vergelijking te maken met de thermostaat van onze verwarming in huis. Als we die ingesteld hebben op 20 graden en de kamertemperatuur zakt, dan zal de verwarming automatisch aanslaan om weer op die 20 graden te komen. Het omgekeerde geldt natuurlijk ook.

Al onze lichaamssystemen hebben n.l. ook een soort thermostaat, die ook ingesteld staat op een bepaald niveau. Zo kennen we het temperatuur regulatie centrum en ook het hart- en ademhalingsregulatie-centrum. Deze centra zijn gelegen in onze hersenen.

Onze inwendige thermostaat zal snel reageren als we ons gaan inspannen. Immers, ongeveer 75% van de energie, die we genereren tijdens inspanning gaat verloren in warmteproductie. Dat betekent, willen we niet oververhit raken, dat het temperatuur regulatie centrum ervoor zorgt dat de huidvaten open worden gezet en de zweetklieren worden geactiveerd. Op die manier wordt voorkomen, dat de lichaamstemperatuur boven een fatale 41o C komt.

Ademhalingsregulatie centrum

Het ademhalingsregulatie centrum in de hersenen krijgt informatie over de O2 (zuurstof)en CO2 (kooldioxide) niveau van het bloed. Als b.v. het CO2  niveau, door de actiever werkende spieren en gewrichten, in het bloed toeneemt, zal je meer gaan ademen.  Hierdoor adem je de extra CO2 weer uit.

Zo zien we door toenemende inspanning  de ademhalingfrequentie stijgen van rond de 15 naar 30 teugen/minuut. De hoeveelheid lucht die je door de inspanning  inneemt per ademteug zal toenemen van b.v. 0,5 naar 1,5-2 liter of meer. Een maximaal ademminuutvolume (de hoeveelheid lucht die je in één minuut in-en uit ademt  kan bij gezonde jonge mensen gemakkelijk oplopen tot 100 l per minuut.

Hartregulatiecentrum

Het hart zal in eerste instantie door de inspanning een hogere slagfrequentie en groter slagvolume (dat is het volume bloed dat de linkerkamer per slag uitpompt) produceren . Deze toename wordt in werking gezet door het hartregulatie centrum.

Zenuwstelsel

In rust overheerst het parasympathische zenuwstelsel, dit is het zenuwstelsel wat rust en herstel regelt.  We hebben net gelezen dat zodra je begint te lopen, het hart meer bloed zal moeten uitpompen (hartfrequentie en slagvolume gaan omhoog). Dit  omdat er  o.a. voldoende zuurstof naar de spieren getransporteerd moet worden. Hierdoor stijgt de hartfrequentie b.v. van 70 naar 150 slagen per minuut.

De invloed van het parasympathische deel van het onwillekeurige zenuwstelsel neemt af, dat van  het sympathische  (is het deel van het  zenuwstelsel dat de organen zodanig beïnvloedt dat het lichaam arbeid kan verrichten) moet immers de overhand krijgen. Deze overgang vindt plaats rond een hartfrequentie van 120 slagen per minuut.

Het hartregulatie centrum(regelt de hartslag) krijgt niet alleen informatie uit de hersenen, maar ook uit de spieren en gewrichten. Deze informatie uit de spieren en gewrichten heeft als doel  om meer zuurstofrijk bloed naar de spieren te pompen. In rust pompt het hart zo’n 5 liter bloed per minuut rond, tijdens inspanning kan dat oplopen tot 15-18  liter per minuut. Bij top atleten kan dat zelfs oplopen tot meer dan 40 liter per minuut.

De volgende aflevering: Aan de hand van een beginnende loopster met licht overgewicht wordt gekeken naar de fysiologische veranderingen t.g.v. acute inspanning.

Share This